Nauka To Lubię

Oficjalna strona Tomasza Rożka

Tag: zagrożenia

Sinice – co to jest i czy wiesz, dlaczego są groźne?

Sinice pojawiają się każdego roku latem, a komunikaty o nich w mediach czasami brzmią tak, jak gdyby atakowali nas Marsjanie. A tymczasem to tylko sinice. Tylko albo aż, bo mogą…

Sinice pojawiają się każdego roku latem, a komunikaty o nich w mediach czasami brzmią tak, jak gdyby atakowali nas Marsjanie. A tymczasem to tylko sinice. Tylko albo aż, bo mogą być naprawdę groźne. Mimo tego, że kwitną. 

Wesprzyj zrzutkę Nauka. To Lubię

Poznajmy wroga – co to są sinice?

Zacznijmy od początku. Sinice to cyjanobakterie, które choć identyfikujemy z morzem i nieudanym urlopem, żyją w zasadzie w każdym środowisku. Kiedyś uznawano je za części świata roślin, bo przeprowadzają fotosyntezy i mają chlorofil, czyli zielony barwnik, który tę fotosyntezę umożliwia. To wszystko oznacza, że sinice są organizmami samożywnymi i z otoczenia pozyskują bardzo proste związki i same produkują z nich bardziej złożone.

Przez to, że potrafią asymilować z atmosfery azot, są organizmami, które nazwalibyśmy kolonistami. Potrafią kolonizować, czyli wchodzić w nisze, które dotychczas nie były zasiedlane przez jakiekolwiek inne organizmy żywe. Zdobywanie nowych dla życia przyczółków umożliwia im gruba ściana komórkowa oraz bardzo duża odporność na silne wahania temperatur, kwasowe środowiska, zasolenie i wilgotność. Sinice są bardzo odporne na susze i potrafią współpracować zarówno z roślinami, zwierzętami jak i grzybami.

Jak wyglądają sinice?

Nazwa sinic nawiązuje do ich sinego koloru, a ten z kolei jest wynikiem tego, że organizmy te produkują nie tylko zielony barwnik np. chlorofil, ale także inne barwniki, w tym niebieską fikocyjaninę. Z powodu nawozów spływających do zbiorników wodnych asymilujący azot sinice dostają ogromny zastrzyk substancji odżywczych, dzięki których mogą się rozmnażać. Ten szybki wzrost nazywa się zakwitem i to przez sinice Bałtyk traci kolejne kąpieliska, które należy zamknąć.

Co to są sinice

Fot. Getty Images

Zakwit sinic widoczny z orbity!

Sinice nie są zresztą jedynymi organizmami które zakwitają w Bałtyku. Naukowcy policzyli aż 30 gatunków glonów, które robią w zasadzie to samo. Spora część albo część z nich jest toksyczna albo dla ludzi, albo dla zwierząt. Najbardziej spektakularnie zakwitają jednak sinice. Jest to proces tak szybki i masowy, że te zakwity sinic na Bałtyku widać nawet z orbity. Wtedy zwykle ciemny Bałtyk wygląda, jak gdyby ktoś mieszał w nim jakimś zielonym pigmentem.

Co powodują sinice? Czy są niebezpieczne?

Na początku wakacji, czasami już w czerwcu, zakwit sinic jest nietoksyczny. To znaczy, po prostu zakwitają gatunki, które nie są toksyczne. W lipcu i sierpniu za to zakwita gatunek toksyczny, który może powodować poparzenia łącznie ze śmiertelnymi, nie tylko u ludzi, ale także u zwierząt. To właśnie z powodu zakwitu toksycznych sinic zamykane są kąpieliska. Sytuację może uratować wiatr spychając sinicowy kożuch w głąb morza. Ale gdy nie wieje, albo gdy wieje bardzo słabo, wtedy sinic przy brzegu jest bardzo dużo.

Na kąpieliskach tych oficjalnych, które są kontrolowane np. przez sanepid, pojawiają się wtedy komunikaty i ostrzeżenia o tym, że kąpiel jest niebezpieczna albo zakazana. Na kąpieliskach dzikich niestety nikt sytuacji nie kontroluje. A to o tyle ważne, że sytuacja w danym miejscu może się zmienić z godziny na godzinę. Czasami wystarczy zmiana kierunku wiatru. Z kolei zignorowanie ostrzeżeń albo kąpiel w wodzie pokrytej warstwą sinic może być bardzo niebezpieczna.

Czy sinice są groźne

Fot. Getty Images

Czy sinice są groźne?

Zdecydowanie! To, co powodują sinice, może być bardzo niebezpieczne. Toksyny produkowane przez sinice mogą powodować silne podrażnienia skóry i oczu, a także bóle i zawroty głowy, biegunki i wymioty np. gdy połkniemy wodę z sinicami. Mogą wystąpić bóle mięśni i mogą być tak silne, że mogą spowodować, że w wodzie z sinicami po prostu ktoś się utopi. Bezwietrzna pogoda i wysoka temperatura powodują, że sam zapach tak dużej ilości sinic może powodować mdłości. Zwykle nieprzyjemne i kłopotliwe skutki kontaktu z sinicami ustępują dosyć szybko. Gdy jedna k trwają długo, trzeba wybrać się  do lekarza.

Zakwit sinic jest niekorzystny nie tylko ze względów estetycznych czy zdrowotnych. Martwe bakterie opadają na dno akwenu np. dno Bałtyku i tam zaczynają się rozkładać. Ten proces oczywiście zużywa tlen, którego następnie brakuje w środowisku wodnym innym organizmom żywym, na przykład rybom. Tym bardziej, że do zakwitu sinic dochodzi latem, wtedy kiedy temperatura jest wysoka i często bezwietrzna pogoda, a te dwa czynniki powodują, że ilość tlenu w wodzie i tak jest mniejsza. Proces ten może przybierać skalę wręcz klęski, a powstanie przydennych stref beztlenowych może powodować zanik jakiegokolwiek życia. Problem narasta, bo z powodu zmian klimatu rejestrujemy w Polsce coraz wyższe temperatury, a w cieplejszej wodzie sinic jest więcej

 

Możliwość komentowania Sinice – co to jest i czy wiesz, dlaczego są groźne? została wyłączona

Kiedy gry niszczą kreatywność?

Co zrobić by gry rozwijały a nie zabijały kreatywności? Miesiąc temu opublikowałem materiał o tym, że gry komputerowe mogą mieć bardzo dobry wpływ na rozwój i zachowanie młodego człowieka. Podkreślałem wtedy, że po to by tak się stało, muszą zostać spełnione dwa warunki. Dzisiejszy odcinek jest właśnie o tym.

Co zrobić by gry rozwijały a nie zabijały kreatywności? Miesiąc temu opublikowałem materiał o tym, że gry komputerowe mogą mieć bardzo dobry wpływ na rozwój i zachowanie młodego człowieka. Podkreślałem wtedy, że po to by tak się stało, muszą zostać spełnione dwa warunki. Dzisiejszy odcinek jest właśnie o tym.

Projekt AkademiaCyfrowegoRodzica.pl jest realizowany przez portal Nauka.To Lubię we współpracy z KPRM (dawniej Ministerstwo Cyfryzacji) i NASK. Więcej informacji znajdziecie na: http://AkademiaCyfrowegoRodzica.pl , na http://www.gov.pl/niezagubdzieckawsieci oraz na stronie https://akademia.nask.pl/

Brak komentarzy do Kiedy gry niszczą kreatywność?

Czym otruto Nawalnego?

Nowiczoki (новичок) to grupa silnie trujących związków chemicznych o działaniu paralityczno-drgawkowym. Ich kolejną ofiarą ma być Aleksiej Nawalny, rosyjski działacz społeczny, który śledzi korupcję na szczytach rosyjskiej władzy. Nowiczoki tak skutecznie zaburzają komunikację pomiędzy nerwami a mięśniami, że mięśnie – choć zdrowe – przestają działać. W efekcie, osobie narażonej na kontakt z nowiczokiem, np. przestaje bić serce, albo przestaje pracować przepona. Najbardziej skuteczne są wtedy, gdy zostają rozpylone w powietrzu. Po wprowadzeniu do płuc, wystarczy 20 – 30 sekund i nie ma sensu wzywać ratunku.

Nowiczoki (новичок) to grupa silnie trujących związków chemicznych o działaniu paralityczno-drgawkowym. Ich kolejną ofiarą ma być Aleksiej Nawalny, rosyjski działacz społeczny, który śledzi korupcję na szczytach rosyjskiej władzy. Nowiczoki tak skutecznie zaburzają komunikację pomiędzy nerwami a mięśniami, że mięśnie – choć zdrowe – przestają działać. W efekcie, osobie narażonej na kontakt z nowiczokiem, np. przestaje bić serce, albo przestaje pracować przepona. Najbardziej skuteczne są wtedy, gdy zostają rozpylone w powietrzu. Po wprowadzeniu do płuc, wystarczy 20 – 30 sekund i nie ma sensu wzywać ratunku.

Brak komentarzy do Czym otruto Nawalnego?

Sinice. Czy wiesz dlaczego są groźne?

Sinice mogą być groźne. Ale co konkretnie robią i w czym konkretnie nam zagrażają? Pojawiają się każdego roku latem a komunikaty o nich w mediach czasami brzmią tak, jak gdyby atakowali nas Marsjanie. Czy to zagrożenie jest aż tak duże?

Sinice mogą być groźne. Ale co konkretnie robią i w czym konkretnie nam zagrażają? Pojawiają się każdego roku latem a komunikaty o nich w mediach czasami brzmią tak, jak gdyby atakowali nas Marsjanie. Czy to zagrożenie jest aż tak duże?

Brak komentarzy do Sinice. Czy wiesz dlaczego są groźne?

Promieniowanie typowe dla smartfonów może przyciągać kleszcze

Nie chcąc złapać kleszcza, lepiej nie brać ze sobą telefonu na piknik w parku czy bieganie po lesie. Najnowsze badania polsko-słowackie pokazują, że kleszcze – zwłaszcza będące nosicielami groźnych patogenów…

Nie chcąc złapać kleszcza, lepiej nie brać ze sobą telefonu na piknik w parku czy bieganie po lesie. Najnowsze badania polsko-słowackie pokazują, że kleszcze – zwłaszcza będące nosicielami groźnych patogenów – są przyciągane przez promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwości 900 MHz.

Od dziesięcioleci na obszarze Europy i nie tylko obserwuje się rozszerzanie zasięgu występowania wielu gatunków kleszczy. Spotyka się je nawet w samym środku dużych miast, gdzie na terenach zielonych czekają na ludzi i ich pupili.

Za zwiększenie liczebności kleszczy odpowiadają przede wszystkim zmiany klimatu i przekształcanie krajobrazu. Z najnowszych badań zespołu polsko-słowackiego wynika jednak, że za rozszerzanie zasięgu występowania kleszczy może być też odpowiedzialne coraz powszechniejsze w środowisku promieniowanie elektromagnetyczne (EMF), którego źródłem są stacje radiowe, telewizyjne, telefonii komórkowej i liczne urządzenia mobilne – informuje Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

Wiele osób nie rozstaje się ze smartfonem i innymi urządzeniami elektronicznymi przez niemal całą dobę. „Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, że emitowane przez nie EMF nie pozostaje obojętne dla organizmu” – podkreślono w informacji przesłanej PAP.

Jak przypomniano, dotychczas naukowcy odkryli negatywny wpływ promieniowania elektromagnetycznego na dziesiątki gatunków bakterii, zwierząt i roślin. EMF oddziałuje na komórki, jak i całe organizmy zwierząt i ludzi, powodując m.in. aktywację stresu oksydacyjnego, zmianę metabolizmu komórkowego, zakłócanie aktywności niektórych enzymów, zmianę odpowiedzi immunologicznych, wpływanie na ekspresję DNA oraz zakłócanie funkcji układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i rozrodczego. Utworzono nawet określenie +zanieczyszczenie elektromagnetyczne+, mające podkreślać wszechobecność tego czynnika w środowisku i jego wpływ na organizmy.

Najnowsze badania naukowe udowodniły, że pole elektromagnetyczne oddziałuje również na kleszcze, przyciągając je niczym magnes. Co ciekawsze, zakażenie niebezpiecznymi bakteriami sprawia, że EMF jest dla kleszczy jeszcze bardziej atrakcyjne. Wyniki badań na ten temat opublikowano właśnie w specjalistycznym czasopiśmie „Ticks and Tick-borne Diseases”. Pierwszą autorką pracy jest Martyna Frątczak, studentka weterynarii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. W jej powstanie było zaangażowanych osiem osób z sześciu instytucji naukowych (wspomniany Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet Szczeciński i Uniwersytet Zielonogórski – po stronie polskiej, oraz Uniwersytet Szafarika, Uniwersytet Techniczny i Uniwersytet Weterynaryjny ze słowackich Koszyc).

„Badane zagadnienie jest niezwykle interdyscyplinarne, stąd niezbędna była współpraca przedstawicieli wielu dyscyplin: lekarzy weterynarii, parazytologów, inżynierów – elektryków i wreszcie biologów znających się na zaawansowanych statystykach” – podsumował prof. Piotr Tryjanowski z UPP.

Autorzy badań sprawdzali, jak EMF wpływa na zachowania kleszcza pospolitego Ixodes ricinus, znanego przede wszystkim z przenoszenia boreliozy (za co odpowiadają bakterie z rodzaju Borrelia), ale także riketsjozy (powodowana przez bakterie z rodzaju Rickettsia), czy odkleszczowego zapalenie mózgu (powodowane przez wirusy). Przeprowadzone analizy wykazały, że kleszcze są wręcz przyciągane przez promieniowanie o częstotliwości 900 MHz. To długość promieniowania standardowo wykorzystywana w większości urządzeń mobilnych, w tym smartfonach.

Co jeszcze bardziej zaskakujące, w kierunku promieniowania EMF podążają chętniej kleszcze zainfekowane bakteriami z rodzajów Borrelia oraz Rickettsia – donoszą naukowcy.

Próbki badawcze w specjalnym pomieszczeniu do badań wpływu EMF na kleszcze – Uniwersytet Techniczny w Koszycach, mat. prasowe

Dlaczego kleszcze w ogóle reagują na promieniowanie elektromagnetyczne? Najprawdopodobniej związane jest to z posiadaniem przez nie zmysłu magnetycznego – powszechnego w świecie zwierząt szóstego zmysłu, który wyewoluował w odpowiedzi na ziemskie siły pola geomagnetycznego. Sztuczne promieniowanie elektromagnetyczne może ten zmysł zaburzać i zwiększać ruchliwość kleszczy. Ponadto podejrzewa się, że naturalne promieniowanie elektromagnetyczne – które jest w pewnym, drobnym stopniu wytwarzane przez każdy żywy organizm – pomaga kleszczom wykrywać odpowiednich żywicieli – sugerują naukowcy. Nie wiadomo jednak, na ile mogłaby być to przydatna funkcja, kleszcze opierają się bowiem w wyborze żywiciela głównie na wskazówkach węchowych, wykrywając również wilgoć, ciepło i dwutlenek węgla nadchodzącego potencjalnego gospodarza.

Sami autorzy badania przyznają, że kolejną zagadką jest wpływ bakterii, których nosicielami są kleszcze, na reakcję na promieniowanie elektromagnetyczne. „Początkowo może się to wydawać absurdalne, warto jednak zauważyć, że kleszcze ko-ewoluują ze swoimi patogenami od tysięcy lat. Wiele patogenów kleszczy potrafi swoimi gospodarzami odpowiednio manipulować, zmieniając ich metabolizm, płodność, a nawet wpływać na preferencje środowiskowe. Najwidoczniej więc niektóre z nich wpływają na odpowiedź kleszczy na bodźce elektromagnetyczne – sprawiając, że kierują się do nich jeszcze chętniej, niż zazwyczaj” – napisali.

„To z pewnością zła wiadomość dla osób nie rozstających się z telefonem nawet na łonie natury. Ale dobra dla tych, którzy twierdzą, że dla pełnego wypoczynku warto pozostawić telefon w domu czy samochodzie, a w lesie cieszyć się szumem drzew i śpiewem ptaków, nie zaś dźwiękiem przychodzących wiadomości” – podsumowują autorzy badania.

Brak komentarzy do Promieniowanie typowe dla smartfonów może przyciągać kleszcze

Type on the field below and hit Enter/Return to search

Skip to content